Çözüm Patent Ücretsiz Sorgulat WhatsApp

TÜRKPATENT · Patent ve Faydalı Model

Faydalı Model

Buluş basamağı aranmayan, 10 yıl korumalı, 8-14 ayda tescile erişen hızlı sınai mülkiyet hakkı

Ücretsiz Ön Değerlendirme →
Son güncelleme: ~8 dkokuma TÜRKPATENT yetkili patent vekili tarafından onaylandı

Faydalı Model Nedir, Kimlere Uygun?

Faydalı model, 6769 sayılı SMK m.142-145 kapsamında patent gibi buluşları koruyan ancak daha hızlı ve ekonomik bir süreçle elde edilen sınai mülkiyet hakkıdır. Temel farkı patentten: buluş basamağı şartı aranmaz; yalnızca yenilik ve sanayide uygulanabilirlik yeterlidir. Bu nedenle "küçük buluşlar" olarak da anılır. Koruma süresi 10 yıl (uzatılamaz) ve esasa ilişkin inceleme yapılmaz. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ), bireysel mucitler, mekanik/yapısal iyileştirme yapan üreticiler ve mevcut ürünleri iyileştiren teknik çözümler için idealdir. 2017 reformu sonrası faydalı modelde de araştırma raporu zorunlu hale getirilerek koruma kalitesi güçlendirilmiştir.

8-14 Ay Tescil

Patentin 3-5 yılına karşılık faydalı model 8-14 ayda tescile erişir.

%50-60 Daha Ekonomik

Başvuru ve tescil harçları patentten düşük; esasa inceleme olmadığı için süreç maliyeti az.

%75-85 Başarı

Faydalı model başvurularının tescil oranı patent başvurularına göre belirgin biçimde yüksek.

10 Yıl Münhasır Hak

SMK m.144 kapsamında üretim, satış, ithalat ve kullanım hakkı yalnızca sahibine aittir.

KOBİ Dostu

Ar-Ge yoğunluğu yüksek olmayan mekanik iyileştirmeler için ideal; teşvik programlarında ek puan.

Uluslararası Esneklik

3 yıl içinde patente dönüşüm talebi mümkün (SMK m.104); hızlıca Türkiye koruması + ardından PCT.

Patent vs Faydalı Model Karşılaştırma

← Tabloyu yana kaydırın →

Kriter Faydalı Model Patent
Koruma süresi10 yıl20 yıl
Yenilik şartıVarVar
Buluş basamağı şartıYokVar (zorunlu)
Araştırma raporuZorunlu (2017+)Zorunlu (12 ay içinde)
Esaslı incelemeYokVar (rapordan sonra 3 ay içinde)
Ortalama tescil süresi8-14 ay3-5 yıl
Tescil başarı oranı%75-85%50-65
Konu kapsamıÜrün ve makine (yöntem/kimya HARİÇ)Her türlü buluş
MaliyetDüşükYüksek
Dönüşüm hakkı3 yıl içinde patente dönüşüm (SMK m.104)3 yıl içinde faydalı modele dönüşüm

Gerekli Belgeler ve Şartlar

Faydalı model başvurusu patent başvurusuyla aynı dosya yapısını gerektirir; fark inceleme aşamasındadır. SMK m.142/3 uyarınca aşağıdaki konular faydalı model olarak korunamaz: kimyasal ve biyoteknolojik maddeler ve bu maddeleri elde etme usulleri; üretim yöntemleri (yalnızca yönteme ilişkin buluşlar). Bu tür buluşlar için patent başvurusu gerekir.

  • Tarifname — teknik alan, mevcut tekniğin kusurları, buluşun çözümü ve uygulama örnekleri.
  • İstemler — bağımsız + bağımlı istemler; faydalı modelde bağımsız istem sayısı sınırlı tutulur.
  • Özet — 150 kelimeyi aşmayan buluş özeti.
  • Teknik çizimler — numaralandırılmış referanslarla net, siyah-beyaz.
  • Buluş sahibi bilgileri ve buluş sahipliği beyanı.
  • Başvuru sahibi belgeleri — gerçek kişi kimlik / tüzel kişi ticaret sicili.
  • Vekaletname — patent vekili için (noter onayı gerekmez).
  • Rüçhan belgesi — varsa 12 ay içinde tasdikli sureti.

Başvuru Süreci ve Takvim

  • Başvuru — dosya elektronik olarak TÜRKPATENT'e sunulur; başvuru tarihi rüçhan hakkını doğurur.
  • Şekli inceleme — 2-4 hafta; evrak tamlığı kontrolü.
  • Araştırma raporu — 6-9 ay; yenilik değerlendirmesi (buluş basamağı değerlendirilmez).
  • Bülten yayını — araştırma raporu sonrası Resmi Patent Bülteninde yayımlanır.
  • 3 aylık itiraz süresi — üçüncü kişiler yayım sonrası 3 ay içinde itiraz edebilir.
  • Tescil belgesi — itiraz gelmezse veya itiraz reddedilirse tescil belgesi düzenlenir.
  • Toplam süre — başvurudan tescile 8-14 ay.
  • Yıllık ücret — 3. yıldan itibaren her yıl ödeme; ödenmezse hak düşer (SMK m.101).

Ücretlendirme

Faydalı model sürecinin maliyeti iki kalemden oluşur: TÜRKPATENT resmi harçları ve Belge360 danışmanlık paketi. Resmi harçlar TÜRKPATENT yıllık tarifesinden belirlenir (başvuru, araştırma, tescil, yıllık ücretler). Danışmanlık paketi tarifname/istem yazımı, çizim hazırlığı, e-imzalı başvuru ve süreç takibini kapsar. Faydalı model, patente göre paket ücreti açısından yaklaşık %40-60 daha ekonomik olup KOBİ'ler için önerilir. Ön patentlenebilirlik araştırması her zaman ücretsizdir; patent mi faydalı model mi kararı bu ön araştırmanın çıktısı üzerine netleştirilir.

Belge360 Süreç Adımları

1

Ücretsiz Ön Araştırma

Google Patents, Espacenet, TÜRKPATENT veritabanı taraması; buluşun "küçük buluş" niteliğine uygunluk değerlendirmesi.

2

Tarifname ve İstem Yazımı

Patent vekili tarafından faydalı model istem yapısına uygun tarifname ve çizimler hazırlanır.

3

TÜRKPATENT Başvurusu

Dosya elektronik olarak sunulur; başvuru tarihi itibarıyla öncelik doğar.

4

Araştırma, Yayın ve Tescil

Araştırma raporu → Bülten → 3 aylık itiraz süresi → tescil belgesi teslimi; toplam 8-14 ay.

Neden Belge360?

8-14
Ay Tescil
Faydalı model hızlı tescil süresi
✓
Ön Araştırma
Başvuru öncesi benzer buluş taraması
✓
TÜRKPATENT Vekili
Sicil kayıtlı yetkili patent vekili
✓
Daha Kısa Süreç
Patente göre daha hızlı tescil

Sıkça Sorulan Sorular

Faydalı model ile patent arasında hangisini seçmeliyim?

Ana kriter: buluş basamağı. Buluşunuz tekniğin bilinen durumunu belirgin biçimde aşıyorsa (non-obvious) patent; mevcut bir ürün/makinede yapılan yapısal ya da teknik iyileştirmeyse faydalı model idealdir. Koruma süresi önceliğiniz uzunsa patent (20 yıl), maliyet ve hız önceliğinizse faydalı model (8-14 ay / 10 yıl).

Yöntem buluşu faydalı model olur mu?

Hayır. SMK m.142/3 uyarınca üretim/işleme yöntemleri faydalı model kapsamı dışındadır. Yöntem buluşları için yalnızca patent başvurusu yapılabilir. Kimyasal ve biyoteknolojik maddeler de bu istisna kapsamındadır.

Koruma süresi dolduğunda uzatabilir miyim?

Hayır. Faydalı modelde koruma süresi 10 yıl ve uzatılamaz. 10 yıl sonunda buluş kamuya mal olur. Bu sürenin sonuna yaklaşırken buluşu yeni bir boyutla geliştirip ayrı bir başvuru yapmak mümkündür.

Araştırma raporu olumsuz çıkarsa ne olur?

Araştırma raporu yenilik değerlendirmesi yapar; buluş basamağı değerlendirmesi yoktur. Yenilik eksikliği bulunursa istemler daraltılabilir veya revize edilip yeniden sunulabilir. Olumlu raporla Bülten yayını sağlanır.

Patent başvurumu faydalı modele dönüştürebilir miyim?

Evet. SMK m.104 kapsamında başvuru tarihinden itibaren 3 yıl içinde patent başvurusu faydalı modele dönüştürülebilir. Genellikle araştırma raporunda "buluş basamağı zayıf" tespit edildiğinde uygulanır — faydalı modelde bu şart aranmadığı için tescil kurtarılır.

Faydalı modelimi yurt dışında koruyabilir miyim?

Her ülke kendi iç hukukuna göre faydalı modeli düzenler; Türkiye başvurusu yalnızca Türkiye'de korur. Paris Sözleşmesi kapsamında 12 ay içinde yurt dışında faydalı model veya patent başvurusu yapılabilir. Almanya, Japonya, Avustralya gibi ülkelerde utility model/petty patent rejimi vardır; ABD'de yoktur (patent zorunlu).

Başarı oranı neden patentten yüksek?

Çünkü faydalı modelde buluş basamağı şartı aranmaz; esasa ilişkin inceleme yoktur. Yalnızca yenilik araştırılır. Bu nedenle ön araştırmayla yenilik doğrulandığında tescil çok yüksek olasılıkla alınır.

KOSGEB ve TÜBİTAK destekleri faydalı modele de açık mı?

Evet. Faydalı model tescilli buluş niteliği taşır; KOSGEB Ar-Ge destek programları, Sınai Mülkiyet Hakkı Desteği ve TÜBİTAK 1507 gibi programlarda patent gibi kabul edilir. Ancak Horizon Europe bazı programlar patent zorunluluğu arayabilir.

İlgili Blog Yazıları

RehberPatent Nasıl Alınır? 2026 Güncel Rehber→ KarşılaştırmaPatent vs Faydalı Model — Hangisi Size Uygun?→

Faydalı Model Başvurusu

Hızlı ve ekonomik koruma için ücretsiz ön değerlendirme al.

Ön Değerlendirme İste