Pazaryerinde Marka İhlali Bildirimi 2026 — 48 Saatte Ürün Kaldırma Hakkınız

Markanız tescilli. Bir sabah Trendyol'da arama yapıyorsunuz ve kendi marka adınızla listelenmiş, size ait olmayan ürünler görüyorsunuz. Ya da Hepsiburada'da sizin ürününüzün altına başka bir satıcı girmiş, aynı listeyi paylaşıyorsunuz.

Bu noktada çoğu marka sahibinin yaptığı şey, platformun müşteri hizmetlerine yazmak ve cevap beklemek. Oysa 29 Aralık 2022'den beri elinizde bundan çok daha güçlü bir araç var: usulüne uygun yapılmış bir şikâyet başvurusu karşısında pazaryeri, ürünü 48 saati geçmemek üzere yayından kaldırmakla yükümlü. Markanızın tescilli olması bu yolun ön şartı — süreci marka tescil süreci yazımızda baştan sona anlattık.

Bu yazı o başvurunun nasıl yapılacağını, hangi altı bilgiyi içermezse işleme bile alınmayacağını ve karşı taraf itiraz ederse ne olacağını anlatıyor.

48 saat kuralı iki yönlü çalışır

Pazaryerinde satış yapan hemen herkes 48 saat kuralını bilir: panelde belge talebi bildirimi gelir, 48 saat içinde marka tescil belgesi yüklenmezse ürünler satıştan kaldırılır. Satıcı tarafında bu kural bir tehdittir.

Marka sahibi tarafında ise aynı süre bir haktır. Usulüne uygun bir ihlal şikâyeti yaptığınızda, pazaryeri şikâyetin kendisine ulaşmasından itibaren 48 saati geçmemek üzere gecikmeksizin şikâyete konu ürünü yayından kaldırmak ve durumu hem satıcıya hem de size bildirmek zorundadır.

Aradaki fark şu: satıcı tarafındaki 48 saat platformun kendi kuralı, marka sahibi tarafındaki 48 saat ise yönetmelik yükümlülüğü. Platformun takdirine bağlı değil.

Bu bir platform lütfu değil, yasal yükümlülük

Dayanak iki katmanlı.

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının, hak sahibinin bilgi ve belgeye dayanan şikâyeti üzerine şikâyete konu ürünü yayımdan kaldırarak durumu satıcıya ve hak sahibine bildireceğini düzenler. Satıcı, şikâyetin aksini gösteren bilgi ve belgeye dayanan itirazını sunarsa ürün yeniden yayımlanır.

Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (29.12.2022 tarihli ve 32058 sayılı Resmî Gazete), bu usulün ayrıntılarını düzenler. Dördüncü bölümü tamamen fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline ayrılmıştır.

Yönetmelik marka, patent, tasarım ve telif hakları arasında ayrım yapmaz. Yani buradaki usul yalnızca marka için değil, tescilli tasarımınız veya patentiniz ihlal edildiğinde de işler.

Kapsamdaki platformlar: Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon ve pazaryeri niteliğindeki diğer elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları.

Şikâyetinizin işleme alınması için gereken altı unsur

Yönetmelik m.12, şikâyet başvurusunda sunulması gereken bilgi ve belgeleri tek tek sayar ve bunları içermeyen başvuruların işleme alınmayacağını açıkça belirtir.

Çoğu şikâyetin sonuçsuz kalmasının sebebi reddedilmesi değil, eksik olması. Listeyi baştan tamamlarsanız süreç kendiliğinden işler.

Şikâyet nereye yapılır — üç kanal

Yönetmelik üç kanal tanıyor. Hangisini seçeceğiniz duruma göre değişir.

Dâhili iletişim sistemi

Pazaryerinin kendi panelinde sunduğu bildirim sistemi. En hızlısı ve maliyetsiz olanı. Günlük ihlallerde ilk tercih.

Zayıf yanı ispat. Sistemin kaydı platformun elinde olduğu için, ileride dava açacaksanız başvurunuzun yapıldığını ve içeriğini kanıtlamak daha zor olabilir.

KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)

Hukuken geçerli, zaman damgalı bir kayıt bırakır. Başvurunun ne zaman ve hangi içerikle yapıldığı tartışmasız hale gelir. Şirketinizin KEP adresi zaten varsa maliyeti düşüktür.

Ciddi ihlallerde ve hukuki sürece dönüşme ihtimali olan dosyalarda tercih edilmeli.

Noter

En güçlü ispat, en yüksek maliyet. Tazminat davası düşünüyorsanız veya karşı tarafın itiraz edeceğini tahmin ediyorsanız kullanılır.

Kanal	Hız	Maliyet	İspat gücü	Ne zaman
Dâhili iletişim sistemi	En hızlı	Yok	Zayıf	Günlük ihlaller
KEP	Hızlı	Düşük	Güçlü	Dava ihtimali olan dosyalar
Noter	Yavaş	Yüksek	En güçlü	Tazminat talebi düşünülüyorsa

Platform ne yapmak zorunda?

Usulüne uygun şikâyet ulaştığında pazaryerinin yükümlülüğü iki başlıkta toplanır.

Ürünü kaldırmak. Şikâyet başvurusunun kendisine ulaşmasından itibaren 48 saati geçmemek üzere, gecikmeksizin. "48 saatin sonunda" değil — yönetmelik gecikmeksizin diyor, 48 saat üst sınır.

Bildirmek. Durumu hem satıcıya hem de şikâyette bulunan hak sahibine bildirir. Satıcıya yapılan bildirimde ayrıca şikâyete itiraz edilebileceği bilgisi de yer alır.

Bu ikinci nokta önemli: karşı tarafın itiraz hakkı olduğunu platform kendisi hatırlatmak zorunda. Yani süreç tek taraflı değil.

Karşı taraf itiraz ederse ne olur?

Ürünü yayımdan kaldırılan satıcı, aynı üç kanaldan birini kullanarak itiraz edebilir. Yönetmelik m.13 itirazda sunulması gerekenleri sayar:

• İtiraz edenin adı, soyadı veya unvanı; vekil veya yetkili temsilci aracılığıyla itiraz ediliyorsa bunların bilgileri ve temsile yetkili olduklarını gösterir belge
• İtirazın gerekçeleri ve ürünün şikâyetçinin haklarını ihlal etmediğine dair belge ve deliller
• Ürünün orijinal olduğunu ispatlamaya elverişli fatura veya fatura yerine geçen belgeler; kendisinden başlayarak geriye doğru hak sahibini veya hak sahibinin verdiği yetkiyle ürünü piyasaya sunmuş kişileri gösterir sözleşme ve sair belgeler
• Sunulan bilgi ve belgelerin gerçeğe aykırı olması durumunda doğacak zararlardan sorumlu olunduğuna dair beyan

Yönetmelik m.14'e göre, itirazda haklı olunduğu sunulan bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılırsa pazaryeri, itirazın kendisine ulaşmasından itibaren en geç 24 saat içinde ürünü yeniden yayımlar ve durumu her iki tarafa bildirir.

Buradaki "açıkça" kelimesi kritik. İtiraz tartışmalıysa ürün otomatik geri gelmez; taraflar arasındaki ihtilaf genel hükümlere göre adli mercilere taşınır.

Ürününüz haksız yere kaldırıldıysa

Bu sürecin diğer yüzü. Rakibiniz sizin listenizi hedef alarak şikâyet yapmış olabilir, ya da gerçekten yetkili satıcı olduğunuz halde belgeniz sisteme işlenmemiş olabilir.

Yönetmeliğin sağladığı iki ek koruma

Pek bilinmeyen iki hüküm daha var.

Anahtar kelime reklamı yasağı (m.20). ETBİS'e kayıtlı alan adlarının münhasıran ana unsurunu oluşturan tescilli markalardan oluşan anahtar kelimelere, hak sahibinin önceden verilmiş yazılı veya elektronik onayı olmadan reklam verilemez. Yani rakibiniz sizin marka adınızı Google reklamında anahtar kelime olarak kullanamaz. İhlal halinde şikâyet başvurusunda bulunulabilir.

Yıllık mevzuata uygunluk raporu. Pazaryerleri, satıcıların sunduğu içerikle ilgili olarak Sınai Mülkiyet Kanunu'na aykırı hususları tespit etmek amacıyla her yıl mevzuata uygunluk raporu hazırlamakla yükümlü. Bu, platformların ihlal takibini kurumsal bir sürece bağlamasını gerektiriyor.

Şikâyet mi, dava mı?

Yönetmelik yolu size tek bir şey sağlar: ürünün yayından kaldırılması. Hızlıdır, maliyeti yoktur, avukat tutmanızı gerektirmez. Sağlamadıkları ise şunlar: tazminat alamazsınız, tecavüzün tespitine dair bir hüküm elde edemezsiniz, karşı taraf hakkında cezai bir süreç başlamaz.

Adli yol bunların tamamını kapsar. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.29 kapsamında tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi talep edilebilir; maddi ve manevi tazminat istenebilir. m.30 ise tecavüz hâlinde cezai hükümleri düzenler. Karşılığı süre ve masraftır.

İkisi birbirinin alternatifi değil. Yönetmelik yolu ilk müdahaledir — ürünü sahadan çeker, zararın büyümesini durdurur. Adli yol asıl çözümdür. Nitekim yönetmelik, ilgililerin genel hükümlere göre adli ve idari mercilere başvurma hakkını saklı tutuyor; yani şikâyet başvurusu yapmanız dava hakkınızı tüketmiyor.

Pratik ayrım şöyle kurulabilir: tek seferlik, küçük ölçekli bir ihlalde şikâyet başvurusu genellikle yeterlidir. Tekrarlayan ya da ticari hacme ulaşmış bir ihlalde ikisini paralel yürütmek gerekir — şikâyetle listeyi kaldırır, aynı anda adli süreci başlatırsınız.

Örnek senaryo

Durum: Y firmasının markası 2024'ten beri 21. sınıfta tescilli. Trendyol'da kendi mağazasından satış yapıyor. Ekim ayında, markasının adını taşıyan ama kendisine ait olmayan 12 ürün listelendiğini fark ediyor. Satıcı bilinmeyen bir mağaza.

Yanlış yol: Müşteri hizmetlerine yazıp "markam taklit ediliyor" demek. Bu bir şikâyet başvurusu değil, genel bir bildirim. m.12'deki unsurları içermediği için işleme alınmayabilir.

Doğru yol: Y firması şikâyet dosyasını hazırlıyor: tescil belgesi, şirket unvanı ve iletişim bilgileri, 12 ürünün tam URL'si, her biri için ihlal gerekçesi (marka adının birebir kullanımı), ekran görüntüleri ve sorumluluk beyanı.

Dosyayı KEP üzerinden gönderiyor — dâhili sistem daha hızlı olurdu ama 12 ürünlük bir ihlalin dava konusu olma ihtimali yüksek, ispat kaydı istiyor.

Platform 48 saat içinde ürünleri yayından kaldırıyor ve hem Y firmasına hem karşı satıcıya bildiriyor.

İki olası devam: Karşı satıcı itiraz etmezse ürünler yayında kalmaz, süreç kapanır.

Karşı satıcı itiraz eder ve ürünleri Y firmasının yetkili distribütöründen aldığını gösteren faturaları sunarsa — yani ürünler orijinalse — haklılık açıkça anlaşılır ve platform 24 saat içinde ürünleri yeniden yayımlar. Bu durumda Y firmasının asıl sorunu taklit değil, kendi dağıtım zincirindeki kontrol eksikliğidir ve çözümü şikâyet değil, bayi yönetimidir.

Asıl ders: Şikâyet etmeden önce ürünün gerçekten taklit mi yoksa kendi zincirinizden çıkmış orijinal ürün mü olduğunu belirleyin. İkincisiyse şikâyet yolu sizi çözüme götürmez.

Platform bazlı pratik notlar

Trendyol

Şikâyet hem satıcı paneli üzerinden hem de fikri mülkiyet bildirim formu aracılığıyla yapılabiliyor. Marka sahibiyseniz panelde "İzin Verdiğim Tedarikçiler" alanını da kullanarak yetkili bayilerinizi tanımlayabilir, yetkisiz listelemeleri kaynağında engelleyebilirsiniz. Belge tarafı için Trendyol yetkili satıcı belgesi yazımız var.

Hepsiburada

Fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline ilişkin ayrı bir başvuru sayfası bulunuyor ve istenen belgeler yönetmelik m.12 ile birebir örtüşüyor. Tescilli Marka Programı kapsamında marka sahiplerine ayrı bir kontrol paneli sunuluyor. Ayrıntı için Hepsiburada belge süreci rehberimize bakın.

Amazon

Brand Registry'ye kayıtlı markalar için ihlal bildirimi araçları program içinde yer alıyor. Beklemedeki başvuruyla kayıt mümkün olsa da ihlal bildirimi yetkisi sınırlı kalıyor. Kayıt adımları için Amazon Brand Registry rehberimiz var.

n11

n11, kapsamdaki elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarından biri; dolayısıyla 48 saatlik kaldırma yükümlülüğü onun için de geçerli. Ancak ihlal bildirimi akışına dair yayımlanmış ayrıntılı bir kılavuz bulamadık. Böyle bir durumda yönetmeliğin tanıdığı üç kanal — dâhili iletişim sistemi, KEP veya noter — doğrudan kullanılabilir. Platformun kendi formunun olmaması hakkı ortadan kaldırmıyor. Bu yazının hazırlandığı tarihte durum böyle; platform ileride ayrı bir bildirim formu yayımlarsa ilk tercih doğal olarak o olur.

Sık yapılan beş hata

Şikâyeti müşteri hizmetlerine yazmak. Genel bir e-posta veya destek talebi, m.12 kapsamında şikâyet başvurusu sayılmaz. Usulüne uygun kanaldan, eksiksiz dosyayla yapılmalı.

URL yerine satıcı adı vermek. Yönetmelik şikâyete konu ürünü gösteren internet adresini istiyor. Mağaza adı yeterli değil, her ürün için ayrı bağlantı gerekiyor.

Tescil tamamlanmadan şikâyet etmeye çalışmak. m.12'nin ilk maddesi tescil belgesi istiyor. Başvuru aşamasındaki markayla bu yol kapalı.

İhlali geç fark etmek. Düzenli marka takibi yapmayan marka sahipleri ihlali aylar sonra görüyor. Bu sürede satış hacmi ve arama sıralaması zarar görüyor. Bülteni izleme tarafı için bülten takibi ve itiraz yazımıza bakın.

Orijinal ürünü taklit sanmak. Kendi bayinizden çıkmış orijinal ürünü şikâyet ederseniz karşı taraf faturayla itiraz eder ve ürün 24 saat içinde geri döner. Sorun dağıtım kontrolündedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şikâyetten sonra ürün kaç saatte kaldırılır?

Yönetmeliğe göre pazaryeri, usulüne uygun şikâyetin kendisine ulaşmasından itibaren 48 saati geçmemek üzere gecikmeksizin ürünü yayımdan kaldırmakla yükümlüdür.

Başvuru aşamasındaki markayla şikâyet yapabilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m.12 TÜRKPATENT tarafından düzenlenen tescil belgesini şart koşuyor; başvuru numarası bu şartı karşılamaz.

Şikâyeti nereden yapmalıyım?

Dâhili iletişim sistemi, KEP veya noter. Hız için dâhili sistem, ispat gücü için KEP veya noter tercih edilir.

Karşı taraf itiraz ederse ürün geri gelir mi?

İtirazda haklı olunduğu sunulan belgelerden açıkça anlaşılırsa pazaryeri 24 saat içinde ürünü yeniden yayımlar. Haklılık açık değilse ihtilaf adli mercilere taşınır.

Şikâyetim neden işleme alınmadı?

En yaygın sebep eksik dosya. Yönetmelik m.12'de sayılan altı unsuru içermeyen başvuruların işleme alınmayacağı açıkça düzenlenmiş.

Bu usul sadece marka için mi geçerli?

Hayır. Yönetmeliğin ilgili bölümü marka, patent, tasarım ve telif hakları arasında ayrım yapmıyor.

Rakibim marka adımı Google reklamında kullanabilir mi?

ETBİS'e kayıtlı alan adının münhasıran ana unsurunu oluşturan tescilli markanız için, önceden yazılı veya elektronik onayınız olmadan anahtar kelime reklamı verilemez. İhlal halinde şikâyet edilebilir.

Platform şikâyetimi dikkate almazsa ne yapabilirim?

Yönetmelik ilgililerin genel hükümlere göre adli ve idari mercilere başvurma haklarını saklı tutuyor. Tecavüzün tespiti, durdurulması ve tazminat davaları açılabilir. Ret kararına karşı yürütülen YİDK itiraz süreci bundan ayrı bir yoldur.

İlgili Yazılar

Kaynak ve Yasal Dayanak